İngilizcede Virgül Kullanımı -2-

2’den başlamak istemeyenler için bkz. İngilizcede Virgül Kullanımı -1

Açıklayıcı Özne Oluşturmak İçin Virgül 

Açıklayıcı özne, bir söz tamlamasının başka bir tamlamanın yanına gelerek tekrar ifade edilmesidir (Bir tamlamanın birden fazla kelime içerebileceğine dikkat ediniz, Büyük bir adam).

The CEO, a great man, will speak.

The car, a maroon Honda, sped from the scene of the crime.

I talked to my brother, Steve.

Lawson’s book, Voyage to Tomorrow, came out earlier this year.

Açıklayıcı özneler virgülle oluşturulur. Bu son örnek ise bazen sorun teşkil edebilen bir virgül kullanımını gösteriyor. Birbirine yakın duran isimler bazen zorluk çıkarabilir. Karşılaştırınız:

The carpenter, Charlie Carson, designed the set.

The carpenter Charlie Carson designed the set.

İlk örnekte the carpenter cümlenin öznesidir ve Charlie Carson bu durumu tekrar ifade etmektedir. Diğer örnekte ise Charlie Carson cümlenin öznesidir ve the carpenter kelimesi sadece niteleyici görev üstlenmektedir. Bu yüzden, virgül kullanılmaması açıklayıcı özne ilişkisi olmadığını gösterir. Yazarın neyi vurguladığına göre değişmek üzere iki cümle de doğrudur.

İsim tamlamaları bu şekilde yerleştirildiği zaman yazarın hangi tamlamanın öne çıkacağına dikkat etmesi gerekir çünkü bu şekilde virgül kullanıp kullanmaması gerektiğini görür ve böylece istenmedik anlamların ortaya çıkmasını önlemiş olur.

Örneğin I talked to my brother, Steve cümlesindeki Steve açıklayıcı öznedir. Bu şekilde okuyucu burada kısıtlayıcı bir bilginin bulunmadığını ve hiçbir şekilde my brother kelimesinin anlamının daralmadığını anlayabilir. Sonuç olarak yazar, sadece bir kardeşinin olduğunu ve adının Steve olduğunu belirtir.

Benzer şekilde; Lawson’s book Voyage to Tomorrow came out earlier this year cümlesi Lawson’un birden fazla kitabı olduğu anlamına gelebilir. Cümlede gerekli yerlerde virgül kullanılacak olursa eğer Lawson’un sadece bir kitabı olduğu anlamı ifade edilebilir: Lawson’s book, Voyage to Tomorrow, came out earlier this year.

Uzun ve karmaşık cümlede yazar virgül kullanımı konusunda daha fazla tetikte olmalı, dikkatli ve titiz davranmalı. Ancak bu şekilde hangi ismin yüklemin öznesi görevinde olduğunu anlamada okuyucuya yardımcı olabilir.

Doğru: Maracas, the world’s best Venezuelan restaurant, is located in Phoenix.

Yanlış: Maracas, the world’s best Venezuelan restaurant is located in Phoenix.

Diğer yandan aşağıdaki örneğe dikkat ediniz:

A durable fabric, cotton is still widely used today.

A popular tourist destination, Hawaii is warm year-round.

Bu örneklerde ilk cümlecik yerine ikinci isim cümleciğinin, cümlede özne görevi gördüğünü anlıyoruz. Böyle yapılarda ikinci isim cümleciğinin ardından virgül gelmemelidir.

Sıfat, Zarf ve Diğer Gömülü Betimlemeleri Oluşturmak İçin Virgül

Betimleyici sözcük ve tamlamalar genellikle virgülle ayrılır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

Niteledikleri isimden sonra gelen sıfatlar

The roses, fragrant and beautiful, overwhelmed our senses.

Niteledikleri isimden sonra veya önce gelen zarflar

The deer bolted, quickly and noiselessly, from the clearing.

The deer, quickly and noiselessly, bolted from the clearing.

Niteledikleri fiilden önce veya sonra gelen edat tamlamaları

The patient, with great difficulty, learned to walk again.

The patient learned, with great difficulty, to walk again.

Birçok durumda olduğu gibi burada da yazar, cümle içinde daha az bölünme istiyorsa virgül kullanmamayı tercih edebilir.

The deer bolted quickly and noiselessly from the clearing.

The patient learned with great difficulty to walk again.

Aktarılan/Aktarılmakta Olan/Alıntılanan Düşünce ve Gözlemlerde Virgül

For example, as a result, to say the least, it is true, in spite of (sth), you should note, indeed, as we will see, for instance, therefore, if not (sth), then (sth), it is often said, most among them being (sth) gibi ifadeler cümle içine virgülle yerleştirilebilir.

Walter was fidgeting with the radio and, as a result, missed the freeway exit. 

Latince kısaltmalar olan i.e. (“that is” anlamında) ve e.g. (“for example” anlamında) genellikle parantez içinde karşımıza çıkar ve ardından virgül gelir. Parantez dışında olursa virgül hem öncesinde hem de sonrasında kullanılmalıdır.

His prom date (i.e., his cousin) arrived late.

His prom date, i.e., his cousin, arrived late.

Doğrudan Hitap Belirtmek İçin Virgül

Doğrudan hitap bir insanın diğer bir insana hitap ederken kullandığı ifadedir. Joe, sir, Mom, lady, dude, friend, darling, jerk, bub, miss, professor, ma’am, copper, doctor, young man vb.

Bir kişiye seslenirken kullanılan isimler de dahil hitaplar virgülle ayrılmalıdır.

Hello, Joe.

No, Mom, it wasn’t like that.

Tell me, Lady, are you this nice to everyone?

Dude, that’s so wrong.

Hello, friend, and welcome.

Good to see you, darling.

Step off, jerk.

Miss, can you tell me if the bus stops here?

Sık yapılan virgül yanlışlarından biri e-mail veya mektup başlarında görülür:

Yanlış: Hey Jane,

Yanlış: Hi Pete,

Yanlış: Hello everyone,

Yanlış: Howdy stranger,

Burada Jane, Pete, everyone ve stranger doğrudan hitap ifadeleridir, virgülle ayrılmaları gerekir.

Doğru: Hey, Jane.

Doğru: Hi, Pete.

Doğru: Hello, everyone.

Doğru: Howdy, stranger. 

Bu açılış ifadelerinin klasik dil bilgisi yapısından farklılık gösterdiğine dikkat ediniz: Dear John veya Dear Sirs gibi ifadelerdeki Dear kelimesi sıfat görevi görür ve virgülle ayrılmamalıdır. (isim tamlamasının bir parçası oldukları için).

Hey ve Hello kelimelerinin aksine Dear kelimesi doğrudan bir düşünce ifade etmez. Bu yüzden Dear John’dan sonra virgül gelmesi mantıklıdır. Bu şekilde e-mail veya mektubun ilk cümlesinden ayrılabilir.

Alıntı Yaparken Virgül

Virgül genellikle cümledeki alıntıyı cümlenin diğer kısımlarından ayırmak için de kullanılır. Özellikle de Wilson said, Jane replied gibi benzer ifadelerde kullanılır.

Wilson said, “Try the ignition.”

“That’s not what I meant,”  Jane replied.

“I think,” whispered Allen, “that we are being followed.”

Kullanılmadığı takdirde noktanın gelmesi gerektiği durumlarda virgül noktanın yerini alır.

Don’t go,” he said.

Bir niteleme grubunun öncesinde gelen bir alıntı eğer soru veya ünlem işaretiyle bitiyorsa virgül kullanılmaz:

“Are you going?” she asked.

“Get out!” he screamed.

Bazı cümlelerde alıntılar dolaylı bir şekilde yapılır, böylece virgüle gerek kalmaz. Özellikle de that kullanılan alıntılarda bu geçerlidir.

Lyne said it’s true that “the place is swarming with mosquitoes.”

Barry replied that some people “are just cruel.”

Bazı durumlarda alıntının cümleye mi katıldığı yoksa virgülle ayrılması mı gerektiğini belirlemek zor olabilir.

Örneğin bir şarkının başlığı, alıntı değil de yüklemin öznesi olarak görülebilir. Bu yüzden de sang gibi bir fiilden sonra virgül kullanılmayabilir.

He sang “Burning Love.”

Diğer yandan şarkı sözlerinden veya yazılı bir metinden yapılan alıntılarda başlıktan farklı olacak şekilde noktalama yapılabilir.

He sang “Burning Love” cümlesinde şarkının adı bir alıntı olmaktan öte cümlenin nesnesi görevindedir. Bu yüzden sang fiili alıntı bildirmez ve virgülle ayrılmasına gerek yoktur. Diğer yandan şarkı sözleri veya yazılı bir metinin bir parçası alıntı olarak görülebilir ve böylece virgülle ayrılabilir. Belli başlı stil kılavuzları bu probleme bir cevap getirmemektedir fakat uzmanlar aşağıdaki kullanımları savunmaktadırlar. 

He sang,” I feel my temperature rising.”

We read “The Road.”

He opened the book and read,” Call me Ishmael.”

Diğer bir deyişle “The Road” başlığı read fiilinin doğrudan nesnesi olarak düşünülse de “Call me Ishmael” cümlesinde bunun alıntı olması daha muhtemeldir ve bu yüzden read fiilinden sonra virgül kullanılması gerekir.

We enjoyed the skit titled “Star Snores.”

Read, sang, recited gibi fiillerde yazar alıntı olup olmadığına kendi değerlendirmesine göre karar vermelidir.

Dile getirilmeyen düşünceler, tırnak işareti kullanılmadan virgülle ayrılır.

Wendy wondered, why is he so cruel?

Karl said to himself, this is going to be a problem.

comma

İstisnalar

N: Gazete metinlerinde, atıf eğer iki veya daha fazla cümleden oluşan bir alıntıdan önce geliyorsa virgül yerine iki nokta kullanılır.

Wilson said: “Try the ignition. If that doesn’t work, pop the hood.”

B: Kitap stili alıntıya fazladan vurgu yapmak istendiğinde virgül yerine iki noktanın kullanımını destekler. 

Tekrarlayan Bir Dizide Atılmış Kelimeleri Belirtmek İçin Virgül

Bazı belirli biçimlerde virgül, bağlamda açıkça belli olan ve bu yüzden de yazılmayan kelimeleri ortaya çıkarabilir. Özellikle de önceki kısmı perdeleyen cümlelerde bu geçerlidir.

Harry ordered a scotch; Bob, a gin and tonic.

Is Is, In In ve That That Gibi Tekrarlayan Kelimelerde Virgül

Bazen isim veya fiil cümlecikleri bir sonraki cümlenin ilk kelimesiyle bitebilir. Normal şartlar altında virgül özneyi yükleminden ayırmaz. Diğer yandan is ile biten bir özne is ile başlayan bir fiil cümleciğinin önüne geldiği zaman stil kılavuzları virgülün anlamaya yardımcı olduğu tüm şartlarda kullanılması gerektiğini söyler. Benzer şekilde, tekrarlayan kelimeler olduğu takdirde virgül kullanıp kullanmamayı stil kılavuzları yazarın kendi kararına bırakmaktadır.

Doğru: The reality that is is the reality he must accept.

Doğru: The reality that is, is the reality he must accept.

Doğru: I’ll check in in the morning.

Doğru: I’ll check in, in the morning.

Doğru: He found that that was best.

Doğru: He found that, that was best.

Doğru: What it is is a good idea.

Yaş, İkamet Edilen Şehir ve Siyasi Parti Yazımlarında Virgül

N: Haber yazılarında kişinin adının ardından yaşı, ikamet şehri ve siyasi parti bilgilerinin yazılması genel bir durumdur. Haber metni stili böyle durumlarda virgül kullanılması gerektiğini belirtir.

John Doe, 43, Whittier, was among the attendees.

Sen. Al Franken, D-Minn., chaired the commitee.

Ölçülerde Virgül

Genel şartlar altında yıl, ay ve uzunluk ölçüleri gibi fiziksel ölçüler arasında virgül kullanmaktan kaçınınız.

B: She is five feet nine veya She is five foot nine.

N: He is 6 feet 2 inches tall.

S: 11 years 3 months

S: 20 min 40 s.

Özel Kelime ve Terimlerde Virgül

Too, Also ve Either

En sık kullanılan kılavuzlar too, also, either gibi terim ve kelimelerin kullanımı hakkında ve virgülle ayrılıp ayrılmamaları gerektiği konularında kesin bir bilgi vermemektedir.

I like it, too. (Çoğunluğun tercihi)

I too saw that movie.

I, too, saw that movie. (Fikir ayrılığı söz konusu)

I didn’t see that movie, either.

I didn’t see that movie either. (Fikir ayrılığı söz konusu)

He wrote “Love Story,” also.

He wrote “Love Story” also. (Fikir ayrılığı söz konusu)

Kaynak: The Best Punctuation Book, Period., June Casagrande
Hazırlayan ve çeviren: Samet Atik
Gözden geçiren: Dila Balça Öğün

Views All Time
Views All Time
1736
Views Today
Views Today
1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.