Çeviri Sektörü

Çevirmen: Timuçin Üner

Genel Bakış

Serbest çevirmen olmayı düşünüyorsanız, çeviri sektörünün mevcut durumunu, işleyiş düzenini ve geleceğini anlamanız çok önemlidir.

Sektörün Boyutu

Common Sense Advisory’nin yapmış olduğu çalışmalara göre çeviri sektörünün değeri 2014’te küresel çapta 33,5 milyar doların üzerindeydi.

Bölgelere göre gelir 2014 yılında şu şekilde dağılıyordu:

  • Avrupa %49,38
  • Kuzey Amerika %34,85
  • Asya %12,88
  • Okyanusya %2
  • Latin Amerika %0,63
  • Afrika % 0,27

Yapılan son tahminlere göre küresel pazarın, 2012’ye oranla %40’tan fazla büyüyerek 2015 yılında 47,3 milyar dolar değerinde olması bekleniyordu. Çeviri sektöründe 2017 yılındaki gelirin 43 milyar dolar olduğu biliniyor ve Common Sense Advisory’nin araştırmalarına göre çeviri alanında büyüme 2018-2020 yılları arasında bölgelere göre %2,4 ila %5,3 arasında değişecek.

Birkaç öncü şirket pazarın büyük bir kısmını elinde tutarken, geri kalan kısmı küçük veya orta ölçekli şirketler ve serbest çevirmenlerden oluşan on binlerce dil hizmet sağlayıcısından (LSP) oluşuyor.

Dünya genelinde 640.000 civarında çevirmen olduğu tahmin ediliyor. Bunların dörtte biri ise serbest çevirmen olarak çalışıyor. (Kaynak: Translators Association of China,  TAC). Çeviri sektöründe genellikle sektöre giriş aşamasında çok yüksek standartlar bulunmaz ancak sektöre girdikten sonraki rekabet oldukça yüksektir.

Küreselleşmenin hızla artışı çeviri sektörünü ekonomik gerilemenin etkilerinden koruyor. Yaygın internet kullanımı ve elektronik ticaretin hızlanışı, çeviri sektörünün gelişimine büyük katkıda bulunmuştur.

Sektörün Yapısı

Çeviri sektörünün baş aktörleri arasında kimler var?

  1. Marka veya reklam ajanslarında çalışan kadrolu çevirmenler
  2. Çeviri şirketleri bünyesinde çalışan kadrolu çevirmenler
  3. Şirketlerle ve/veya doğrudan müşterilerle çalışan serbest çevirmenler.

Büyük çeviri şirketleri, belli bir alanda veya dilde uzmanlaşmış küçük şirketlere ya da doğrudan serbest çevirmenlere iş verebilirler.

Bir serbest çevirmen kapasitesini aşan veya uzmanlık alanına girmeyen işleri geri çevirebilir ya da bir çok durumda olduğu gibi işi diğer çevirmenlere vererek çevirmen – şirket karışımı melez bir yapıda faaliyet gösterebilir.

Sektörler

Uluslararası kitleye ulaşma ihtiyacı içindeki her işletme, belli bir noktada  çeviri hizmetlerine gereksinim duyar.

Çeviri şirketleri ya belirli alanlarda uzmanlaşmışlardır ya da tüm alanlarda hizmet sunarlar.  Kimi şirketler  ilaç,  hukuk ve medya sektörleri gibi birden fazla alanda çalışırken, diğerleri daha özelleşip, tek bir sektöre odaklanabilirler.

Turizm ve kamu hizmeti alanları büyüme açısından umut vaat edici. Finans,  bilişim  ve hukuk hizmetleri en büyük iş hacmini sağlayan sektörler.

Çeviri ihtiyacı açısından öne çıkan diğer sektörler arasında perakende, ilaç,  oyun  ve  pazarlama sektörleri bulunuyor.

Çeviri Hizmeti Türleri

“Çeviri” sadece bir metnin bir dilden ötekine aktarımı değildir. Sektörün, müşterinin ve ihtiyaç duyulan projelerin çeşitliliğini düşünüldüğünde, ek uzmanlık ve/veya teknik bilgi isteyen çok çeşitli disiplinler vardır.

  • Yerelleştirme

Vikipedi  yerelleştirmeyi, “bir ürünü belirli bir ülke veya bölgeye uyarlama süreci” olarak tanımlıyor.

Çeviri ile yerelleştirmenin arasındaki temel fark şudur: Ürünün başarılı bir şekilde yerel pazarlara uyarlanması için en az hedef dil kadar hedef kültürün de göz önünde tutulması gerekir.

Yerelleştirme çoğunlukla internet sitelerinin, yazılımların ve bilgisayar/konsol oyunlarının uyarlanması için kullanılır ve genellikle süreci teknik açıdan ağırdır. Yerelleştirilen metinler, hedef dili anadili olarak kullanan kişiler tarafından kalite değerlendirme sürecine tabi tutulur, ki öyle de olmalıdır.

Yerelleştirme sadece farklı dillerin konuşulduğu ülkelerde değil; Latin Amerika İspanyolcası ve Avrupa İspanyolcası, İngiliz İngilizcesi ve Amerikan İngilizcesi gibi bölgesel veya ulusal farklılıklar barındıran dillerde de sıklıkla kullanılıyor.

  • Yaratıcı Çeviri (Transcreation)

İsminden de anlaşılacağı üzere yaratıcı çeviri, içeriği çevirirken aslında yeni ve özgün bir metin yaratma sürecidir.

Yaratıcı çevirmenler kaynak metinde arzu edilen ikna ya da duygu unsurunu yakalayıp bunları uyarlanmış çeviriye aktarmaya odaklanırlar.

Sonuç ise, kullanılan kelimeler bakımından kaynak metinden büyük ölçüde uzak olsa da verilmek istenen mesajın korunduğu yaratıcı bir çeviridir.

Yaratıcı çeviri özellikle anlam devamlılığının ve mesajlardaki tutarlılığın önemli olduğu kitlesel uluslararası iletişimde (pazarlama metinleri ve reklam sloganları gibi) kritik rol oynar.

  • Yeminli Çeviri

Müşteriler çoğu zaman “yeminli çeviri” talep ederler. Bu durumda sorulacak soru, dünya genelinde tek bir yemin veya noter onayı türü olmadığından ne tür bir onaya ihtiyaç duyulduğudur.

Kısaca açıklamak gerekirse yeminli çeviride metne bir kaşe vurulur ve çevirmenin/şirketin yazdığı bir açıklama eklenir. Bu açıklama, çevirinin profesyonel bir çevirmen tarafından yapıldığını ve kaynak metne sadık kalınarak kaliteli bir metin üretildiğini taahhüt eder.

Buna ek olarak, çeviri noterce tasdik edilebilir. Bu da bir noterin, çevirinin doğruluğunu değil, çeviriyi kaşeleyen çevirmenin yemin zaptı olduğunu onaylaması (bu çevirmen yeminli çevirmendir) demektir.

Tüm bunlar yeterince karışık değilmiş gibi, her ülkede de farklı bir onay sistemi kullanılmaktadır. Mesela, Fransa ve İspanya’da, mahkemelerde kullanılacak çevirilerin “yeminli çevirmenler” tarafından yapılmış olması gerekiyor ama bu kural Amerika’da veya İngiltere’de mevcut değil.

Biraz da işin teknik kısmına bakalım.

Çevirmenlerin ihtiyaç duyduğu becerilerin sadece dilsel olduğunu düşünüyorsanız, bir daha düşünün. Teknoloji hızla evrimleşirken çeviri sektöründeki ağırlığını artırıyor. Muhtelif yazılımlar, kalite kontrolü, verimin artırılması, fiyatların düşürülmesi ve çeviri projelerinin günlük yönetiminin iyileştirilmesi gibi noktalarda kullanılıyor.

BDÇ araçları

Bilgisayar destekli çeviri araçları (BDÇ), yüksek hız ve doğruluk oranı getiren, çeviri projelerine yardımcı olan yazılım paketleridir. Bu yazılımlar imla kontrolü, metin hizalama, terimce ve çeviri belleği oluşturma imkanları sunar. Bir tasarımcı için Photoshop neyse çevirmen için de BDÇ odur. Bu araçlar olmadan çeviri yapmak elbette mümkün fakat bu araçlar kelime sayımını azaltıp tutarlılığı sağlayarak verimi büyük ölçüde artırırlar. Uzun vadede de maliyeti düşürüp kaliteyi yükseltirler. Bu araçları kullanmayı öğrenmek hem çeviri şirketleriyle hem de doğrudan müşterilerle çalışma şansınızı artıracaktır.

Çeviri Belleği

Çeviri bellekleri  metin çevirilerinin segmentlere ayrılmış olarak kaydedildiği veritabanlarıdır. Çeviri belleklerinin mantığını özetlemek gerekirse; “aynı cümleyi asla yeniden çevirmemek.” diyebiliriz. Çevirmen çevirdikçe, çeviri aracı hem kaynak hem de hedef dilden oluşan bir veritabanını otomatik olarak oluşturur. Çevirmen yeni kaynak metinde eski kaynak metinlere benzer bir cümle ile karşılaştığında BDÇ, çeviri belleğine bağlı olarak benzer bir çeviri önerebilir.Bu noktada çevirmen önerinin uygun olup olmadığına karar verir. Çeviri belleğinin kullanılması için elde önceden çevrilmiş bir metnin olması gerekir ki, çevirmenin önceki çeviri üzerinde de düzenleme yapması gerekebilir. Bu sebeple çeviri belleği kullanımını otomatik çeviri olarak görmemelidir. Çeviri belleği büyük projelerde ve aynı müşteri için yapılan farklı işlerde oldukça kullanışlıdır. Birden çok ürün, internet sitesi ve bölgede faaliyet gösteren şirketlerin kapsamlı bir çeviri belleğine sahip olmaları, uzun vadede büyük tasarruf sağlar ve terim tutarlılığını temin eder.

Makine Çevirisi

Makine çevirisi, metni otomatik olarak çeviren bir bilgisayar yazılımının kullanımıdır.

İki tür makine çevirisi vardır: kural tabanlı makine çevirisi bir dilin kurallarını modellemeye çalışır, istatistiksel makine çevirisinde ise makine daha önce çevrilmiş olan çok sayıda metni analiz ederek bunları öğrenmeye çalışır.

Son yıllarda büyük gelişmeler kaydedilmiş olmasına rağmen makine çevirisi, kalitesi insan çevirisine göre çok düşük olduğundan, iş açısından kritik olan içerikler için kullanılmamalıdır.

Kaynak: https://www.translatemedia.com/careers/how-to-become-a-translator/the-translation-industry/

 

Views All Time
Views All Time
146
Views Today
Views Today
1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.