Çeviri Hataları: Neden Yapılıyor ve Nasıl Kaçınılabilir?

Ofiste kafa dağıtacak bir şeye ihtiyaç duyduğunuzda, en sevdiğiniz arama motoruna “komik çeviri hataları” yazmayı deneyin. Karşınıza çıkan sonuçlarda ruh halinizi değiştirmek için hazırda bekleyen hatalı basılmış sayısız restoran menüsü, garip sokak levhaları ve istemeden saldırgan bir dil kullanan pek çok tişört göreceksiniz.

Ancak bu yanlış kullanılan ifadelerin arkasındaki marka sizseniz, bu gülünç hatalar kulağa pek de komik gelmeyebilir. Bu nedenle yerelleştirilmiş içeriğinizin tamamen yanlış anlaşılarak internette yayılma riskini azaltmak istiyorsanız, gelin düşük çeviri kalitesinin temel nedenlerini ve bunlar için önerilen çözümleri beraber inceleyelim.

 

Ek Tohumun Hasını, Çekme Yiyecek Yasını

Profesyonel çevirmenler, oldukça özenli ve detaylara önem veren bir topluluktur. Ne yazık ki kötü bir kaynak içeriğini iyileştirmek için onların da yapabilecekleri bir yere kadardır.

Çevirmenlere metnin düzgün bir kopyasını temin etmek ilk akla gelen öneri gibi görünebilir. Ancak şaşırtıcı derecede çok sayıda proje dikkatsizce yapılan hatalar ve içerik boyunca yayılmış acemice ifadelerle başlamaktadır. Bu dikkatsizlik iki olası sonuçtan birine zemin hazırlamaktadır. Ya çevirmenler ve editörler değerli vakitlerini önlenebilir hataları düzeltmeye harcarlar ya da bu kusurlar fark edilmeden nihai çeviriye geçer.

Ancak basit söz dizimi sorunları endişelenmeniz gereken tek konu değildir. Eğer bir içerik belli bir kültüre özgü göndermeler veya karmaşık deyimler içeriyorsa, dil bilgisi açısından doğru olsa bile hedef kitleniz için yine de sorun teşkil edebilmektedir. Örneğin Taylandlı müşteriler bolca Amerikan futbolu metaforunun bulunduğu bir içerikle ilişki kurmada muhtemelen zorlanacaktır.

Önerilen Çözümler:

  • Kaynak içeriği eleştirel bir gözle inceleyerek gerekli düzeltmeleri yapın.
  • Metni çevirmenlere göndermeden önce bulduğunuz bütün hataları düzeltin.
  • Mesajı basitleştirin ve anlaşılır bir şekilde aktarılmayacak ifadelerin kullanımını kısıtlayın.

Anlaşılır Olmayan Yönlendirme

Kaliteli çeviri, hatasız bir sözlükten çok daha fazlasını gerektirmektedir. Çevirmenler hem seçmiş olduğunuz kelimelerle hedeflediğiniz anlamı hem de mesajınızın amacını bilmelidir. Bu can alıcı noktaları bilmeden çeviri sürecinde ilerlemek, sizi çeşitli çeviri hataları karşısında savunmasız bırakacaktır.

Üzerinde durulacak ilk konu şirketinize has olan dildir. Bu özel dil, kısaltmaların, jargonların ve yalnızca ekibinize anlamlı gelen cümlelerin karışımından oluşur. Çevirmenlerin sizin dilinizi çözümlemesini beklemek tehlikeli bir oyundur. En iyi durumda bile, gelen kutunuz onları aydınlatmanızın istendiği sorularla dolacaktır. En kötü ihtimal ise  terminolojinizi hatalı kullanarak markanıza ciddi zararlar vermeleridir.

İfade etmeye çalıştıklarınızın özüne ek olarak aynı zamanda üslubunuza de dikkat etmek zorundasınız.  Çevirmenlerin kullandığı tarz, içeriğin tınısını ve etkililiğini kayda değer biçimde etkiler. Merak uyandırması gereken bir içeriğe aşırı resmi bir ifade eklemek ne derece olumsuz sonuçlara sebep olabilecekse, ciddi bir konuda gelişigüzel bir üslup kullanmak da aynı ölçüde tehlikeli olabilmektedir.

Son olarak, kaliteli bir ürün sunmak adına çevirmenlerinizle paylaşacağınız en etkili bilgi, ellerinde bulunan çeviri işinin aslında nerede kullanılacağıdır.  Bütün metinler tek bir Excel sayfasıyla sınırlandırıldığında benzer görünür. Bu yüzden çevirmenlerin her zaman bir dizimin nerede kullanılacağını anlamalarını bekleyemezsiniz. Bir mobil uygulama menüsü mü yoksa bir müşteri hizmetleri e-maili için mi çeviri yaptıklarını bilmedikleri zaman da bütün ustalıkları boşa gidebilmektedir.

Önerilen Çözümler:

  • Terminolojinizi markalara göre terimler sözlüğü oluşturarak düzenleyin.
  • İstenilen üslup ve ifade şekline stil kılavuzları aracılığıyla açıklık kazandırın.
  • Metinlerin kullanılacağı yerlere ilişkin görsel bağlamlar sunun.
  • Çeviri belleği araçlarını kullanarak onaylanmış ifadeleri standartlaştırın.

Yanlış Kaynak Seçmek

Bütün çeviri süreçlerinde düzgün içerik ve dikkatli yönlendirme öncelikli faktörler olmalıdır. Ancak önceden alınan bu önlemlere rağmen çeviri hataları yine de oluşuyorsa ortada kişi kaynaklı bir sorun olabilir.

Belki de insanlar tarafından çok daha iyi yürütülen işleri yapması için makineleri görevlendirmişsinizdir. Makine çevirisi araçları için pek çok  geçerli kullanım durumları  bulunmaktadır, ancak hepsi verimliliği kalitenin önünde tutmaktadır. Eğer hatasız sonuçlar elde etmek istiyorsanız, insan dokunuşu hala sizin için bir ihtiyaçtır. olacaktır.

İhmal edilen diğer yaygın bir hata ise gözden geçirme sürecinde ortaya çıkmaktadır. Tecrübeli çevirmenler ve editörler bile her zaman ilk girişimlerinde doğru cevaba ulaşamayacaklardır. Bu yüzden alan uzmanı işini bitirdiğinde onun bıraktığı yerden devam etmeye hazır olan, şirket bünyesinde çalışan son okuyuculara ihtiyacınız vardır. Konu uzmanları, yurt içi çalışanlar ve Kullanıcı Deneyimi (UX) tasarımcıları genellikle fark yaratan isimsiz kahramanlardır.

Ayrıca kadronuzu tamamen oluşturmanıza rağmen yine de çevirmenlerinizin niteliklerine dair sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Belki çevirmenlerinizden uzmanlık alanlarını aşan bir dille veya konuyla ilgilenmelerini istiyorsunuzdur. Belki de başlangıçta vermiş oldukları öz geçmiş ve referanslar aslında onların becerilerini olduğundan daha fazla göstermektedir. Bu tarz örneklere nadir olarak rastlarız ancak yine de yaşanabilir. Bu yüzden ek bir önlem olarak, çeviri kalitesini sürekli olarak ölçmek her zaman en iyisidir.

Önerilen Çözümler:

  • Gerçekten ihtiyaç duyduğunuz çeviri türünü teyit edin.
  • Çeviride yetenekli olunan alanlar ile özel kullanım durumlarınızı eşleştirin.
  • Gerekli tüm son okuyucuları hesaba katmak için iş akışını özelleştirin.
  • Veri tabanlı sistemler kullanarak kaliteyi sürekli ölçün.

Kaynak: https://www.smartling.com/blog/translation-errors-why-they-happen-and-how-they-can-be-avoided/

Çevirmen: Ceren Durmuşcan

Dokuz Eylül Üniversitesi

İngilizce-Almanca Mütercim Tercümanlık Bölümü

4. Sınıf Öğrencisi

Views All Time
Views All Time
114
Views Today
Views Today
1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.