Arşivimizden- Yeni Çevirmen

Yeni Çevirmen

Yeni bir çevirmen gerekiyor. Yeni dünyada, yeni ekonomide ve yeni medya düzeninde çevirmenin tanımı değişiyor.

Tarihte krallara, imparatorlara çevirmenlik yapılmış. Yakın tarihe kadar çeviride başarılı olanlar elçi, hatta bakan olmuşlar. Osmanlı tarihinin kader belirleyici anlaşmaları Dragoman denilen çevirmen-elçilerin imzasını taşıyor. Henry Kissinger’in ABD Dışişlerindeki kariyerine Almanca çevirmen olarak başladığını biliyoruz.

İkinci Dünya Savaşı sonrası çevirmenlik savaş suçluları için kullanılıyordu. Ya şimdi? Yine savaş, yine diplomasi, yine bürokrasi süreçlerinde yapılan çeviri var, belki dünya durdukça olacak.

Ama yeni çevirmen bunları aşan bir kavram. Hem çevirinin yapıldığı kitle, hem çeviriyi satın alan müşteri, hem çevirmenin eğitimi hem de çevirmenin kullandığı gereçler ve kaynaklar baş döndürücü bir hızla evrimleşti.

Yüzyıllar önce İbni Sina’nın genel tıp bilimleri odaklı kitapları çevriliyordu. Çevirmesi yıllar almıştı, ancak birkaç kopyası hazırlanabilmiş ve Avrupa’nın sayılı kütüphanesinde bulunabilirdi.

Bugün her ay hatta her hafta, İbni Sina’nın ömrü boyunca yazdıklarının yüzlerce katı tıbbi makale onlarca dilde yazılıyor, onlarca dile çevriliyor, binlerce web sitesinde yayınlanıyor ve yüzlerce konferansta sunuluyor.

Çevirmenin birkaç yılını bir külliyata ayırma lüksü kalmadı. Bugün kardiyolojideki en yeni bulguları çevirirsiniz, yarın bir büyük bankanın yatırım sunumundasınızdır.

Yeni çevirmeni dinleyenler nadiren hiç dil bilmeyenlerden oluşuyor. Evet, aralarında dil bilgisi zayıf olan, veya kendine tam güvenmediği için çevirmen kullananlar var tabi. Veya simultane çeviri toplantının hızlı ve verimli geçmesi için tek uygun yöntem olduğu için konferans çevirmeni kiralayanlar var. Ancak, dinleyicilerin en az yarısı, her iki dili çevirmen kadar belki daha iyi kullanabiliyor. O halde neden çevirmen kullanılıyor veya yeni çevirmenden beklenenler nelerdir?

  • Beni tanı: Müşteriler çevirmenin kendilerini tanımasını bekliyor. CEO’mun adı, kampanyalarımın sloganları, en son finansal rakamlarım, ürünlerimi konumlandırırken kullandığım kelimeler. Ben bir dünya markasıyım ve sen çevirmen kimliğinle beni tanımak için çaba göster, çalış, araştır, sor.
  • Çağırdığımda gel: Şirketlerin, hükümetlerin ve medyanın gündemi anlık olarak değişiyor. Gece ikide ararım, sabah uçar, akşam döneriz, bugün finans yarın strateji konuşabiliriz. Aileni, diğer tüm işlerini ve özel hayatını bırak, benim işime gel.
  • Çevirinin her türlüsünü istiyorum: Çeviri ardıl olabilir, telekonferans olabilir, yolda eşlik olabilir, fısıltı çevirisi isteyebiliriz, yan odaya kamerayla görüntü veririz oradan çeviri isteriz, ISO standart kabinde simultane de olabilir. Sunumlarımın yazılı çevirisi, kurumsal metinlerin Amerikalı editörler tarafından kontrolü gerekiyor.
  • Teknolojiyi takip et: Trados biliyor musun? Çeviri belleği kullanmalısın. XML editörün var mı? I-pad’inden veyaAndroid telefonundan mesajlarımı almalısın. Mobil ve çevrimiçi sözlüklere erişimin olmalı. Yeni medyayı kullan.
  • Kaç dil biliyorsun: İngilizce şart zaten. Ama bize Rusça ve İspanyolca da çok lazım. İki dil gerektiğinde her zaman iki tercüman almak istemiyoruz. İki ayrı ülkeye gezimiz oluyor, iki ayrı dilde heyet kabul ediyoruz, tek tercümanla çözüm bekliyoruz.
  • Uzmanlaş: Bizim işimiz hukuk ve finans, veya ilaç. Kısaltmalarımızı bile tanıyan çevirmen istiyoruz. Sektörü tanı, jargonu tanı, nüansları anla. Biz yanlış söylesek, dilimiz sürçse bile sen sektör ve konu uzmanlığınla doğrusunu çevir.
  • Sosyal becerilerini geliştir: Her işimiz kabinde olmuyor. Teknede Boğaz gezisi olabilir, Çırağan’da resepsiyon verebiliriz. Hafta sonu rahat giyimle workshop düzenliyoruz, ertesi gün First Class biletle New York’ta zirveye gidiyoruz. Kabindeki üstün performansını, yemek masasında zarafetle, müzakere masasında belagatle tamamlayabilmelisin.
  • Mükemmel ol: Biz Amerika’da eğitim aldık, yarımız MBA’li, diğer yarımız ODTÜ – Boğaziçili. Profesyonel olsun diye çevirmen kullanıyoruz. Hata, eksik, zayıflık kabul edemeyiz. Aksanın süper, cümle yapıların çeviri kokmayan, kavramların dört dörtlük olmalı, çevirmen kimliğinle yerinde teatral yeteneklerini kullanarak duyguları da aktarmasını bilmelisin; kısaca mükemmel olmalısın.
  • Bütçen makul olsun: Her işte aynı bütçemiz olmuyor. Çevirmenlerden bütçede esneklik bekliyoruz. Yatırım bankalarında, uluslararası tahkim davalarında, kritik ilaç lansmanlarında tercih ettiğimiz profesyonellerle fuar açılışında çalışacak çevirmene aynı bütçeyi ödemek istemiyoruz. Ya her işe talip olma veya her zaman aynı ücreti bekleme. Daha doğrusu, benim bütçemi koru.

Meslektaşlarımız arasından yeni Kissenger’lar çıkar mı bilemiyoruz. Çevirmenlerin geleceğin diplomatları olacağını zannetmiyoruz. Ancak, müşteri beklentileri gösteriyor ki, her şirket, her kurum ve her heyet teorik çeviri becerilerimizin tek başına yeterli olmayacağı şeyleri bizlerden bekliyor.

Yeni çevirmen, gelişen ve değişen sektör beklentileri doğrultusunda, üstün dil becerileriyle kendini kanıtlamakla beraber, daha dijital, daha araştırmacı, daha sosyal, daha bilgili, daha uzman ve daha özel bir profesyonel olacak.

Yazan: Ümit Özaydın

Views All Time
Views All Time
140
Views Today
Views Today
1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.